Adliye İşaret Dili Tercümanı Nasıl Olunur? 2027 Tercüman Listesi Başvuruları Ekimde Başlıyor

Adliye işaret dili tercümanı olmak, Türk İşaret Dili bilen biri için en somut ve en az bilinen kariyer kapılarından biri. Her yıl ekim ayında il adalet komisyonları bir sonraki yılın tercüman listesini oluşturmak için başvuru alıyor; 2027 listesi için o pencere birkaç hafta sonra açılacak. Bu yazıda kimlerin başvurabileceğini, hangi belgelerin gerektiğini, yemin töreninden sonra neler olduğunu ve mahkemede işine yarayacak temel hukuk işaretlerini anlatıyoruz. Spoiler: Süreç sandığından kısa, tek zorlu kısım ekim ayını kaçırmamak.

isaretdiliogren.com arşivinden

📹 Tercüman — video gösterimi

Adliyede İşaret Dili Tercümanı Ne Yapar?

Ceza Muhakemesi Kanunu, Türkçe bilmeyen ya da engeli nedeniyle kendini ifade edemeyen şüpheli, sanık, mağdur ve tanıklara tercüman görevlendirilmesini zorunlu kılıyor. Sağır bir tanığın ifadesi, Sağır bir mağdurun şikâyeti ya da Sağır bir sanığın savunması, ancak bir adliye işaret dili tercümanı aracılığıyla hukuken geçerli hâle geliyor. Yani bu bir "iyi niyet" hizmeti değil; tercüman olmadan o duruşma yapılamıyor.

Nerede ve ne zaman çağrılırsın?

Görev yalnızca mahkeme salonuyla sınırlı değil. Savcılıkta ifade alma, karakolda şüpheli sorgusu, adli tıp muayenesi, tanık dinleme, uzlaştırma görüşmeleri ve infaz aşamasındaki bazı işlemler de listeye kayıtlı tercümanlarla yürütülüyor. Çağrı genellikle aynı gün ya da bir gün önceden geliyor; bu yüzden listeye giren tercümanların çoğu, bu işi başka bir işle birlikte yürütüyor.

Tercüman Listesi Nedir, 2027 Başvuruları Ne Zaman?

Her ilde adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonu, "Ceza Muhakemesi Kanununa Göre Tercüman Listelerinin Düzenlenmesi Hakkında Yönetmelik" gereği bir tercüman listesi tutuyor. Listede hangi tercümanın hangi dilde yetkili olduğu yazıyor; işaret dili de bu dillerden biri. Mahkemeler ve savcılıklar tercüman ihtiyacı doğduğunda öncelikle bu listeden görevlendirme yapıyor. Liste bir takvim yılı için geçerli ve her yıl yeniden oluşturuluyor.

Takvim nasıl işliyor?

Başvurular her yıl ekim ayında alınıyor. Geçen yıl 2026 listesi için İstanbul Adalet Komisyonu 13–31 Ekim 2025, Bursa Adalet Komisyonu 1–31 Ekim 2025 tarihlerinde başvuru topladı; İstanbul'da sonuçlar 1 Aralık'ta ilan edildi ve ardından yemin töreni yapıldı. 2027 listesi için aynı döngü ekim 2026'da tekrarlanacak. Tarihler ilden ile birkaç gün değişebildiği için kendi ilinin adalet komisyonu sitesini (örneğin istanbul.adalet.gov.tr, ankara.adalet.gov.tr) ekim başından itibaren kontrol etmek şart. Bir yıl kaçırırsan bir sonraki ekime kadar bekliyorsun; işte yazının başındaki "tek zorlu kısım" bu.

isaretdiliogren.com arşivinden

📹 Mahkeme — video gösterimi

Adli İşaret Dili Tercümanı Olmanın Şartları

İyi haber: Şartlar bir hukuk fakültesi diploması istemiyor. Yönetmelik ve komisyon ilanlarına göre başvuru için gerekenler şunlar:

Genel şartlar

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ya da Mavi Kart sahibi olmak; 18 yaşını doldurmuş olmak; en az ilkokul mezunu olmak; zimmet, rüşvet, dolandırıcılık, sahtecilik gibi yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giymemiş olmak; disiplin cezasıyla meslekten çıkarılmamış olmak; başvurulan komisyonun bulunduğu il çevresinde oturmak ya da çalışmak; başka bir komisyonun listesinde kayıtlı olmamak. Bu son madde önemli: Yalnızca bir ilin listesine girebilirsin.

İşaret dili için belge şartı

Yönetmelik, dil bilgisinin diploma, sertifika ya da "tercümanlık yapacak düzeyde bildiğine dair yazılı beyan" ile gösterilebileceğini söylüyor. Kâğıt üzerinde yazılı beyan yeterli görünse de uygulamada komisyonlar işaret dili için belge bekliyor; çünkü Türkçe konuşan bir hâkim, tercümanın TİD'i gerçekten bilip bilmediğini duruşmada denetleyemez. MEB onaylı halk eğitim tercümanlık sertifikası, üniversite sürekli eğitim merkezi sertifikaları ya da Ankara Üniversitesi'nin TİD tercümanlığı programı gibi kaynaklar en güçlü belgeler. Henüz sertifikan yoksa, ekim'e kadar tamamlayamasan bile bir sonraki yıl için şimdiden başlamak mantıklı; TİD tercümanlığının genel eğitim yolunu işaret dili tercümanı olmak yazımızda anlatmıştık.

isaretdiliogren.com arşivinden

📹 Hâkim — video gösterimi

Belgeler ve Başvuru: 6 Adımda Adalet Komisyonu

Başvuru şahsen ya da komisyonun kabul ettiği yolla yapılıyor; İstanbul'da adres "Adalet Sarayı, Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığı". Aşağıdaki sıra, dosyanın eksiksiz gitmesi için.

isaretdiliogren.com arşivinden

📹 Sormak — video gösterimi

Yemin, Liste ve Sonrası: Görev, Ücret, Etik

Kabul edilen adaylar komisyonun belirlediği günde mahkeme önünde yemin ediyor; "görevimi doğruluk ve tarafsızlıkla yapacağıma" cümlesi bu işin özeti. Yemin eden tercümanların listesi adliyede ve Adalet Bakanlığı sisteminde yayımlanıyor, yıl sonuna kadar Bakanlığa gönderiliyor. Bu andan itibaren "yeminli işaret dili tercümanı" olarak görev çağrılarına açıksın.

Ücret nasıl ödeniyor?

Liste bir kadro değil, bir havuz. Maaş yok; her görev için Adalet Bakanlığı'nın her yıl yayımladığı Ceza Muhakemesi Kanunu gider tarifesine göre ücret ödeniyor, yol ve konaklama masrafları ayrıca karşılanabiliyor. Tutar yıl ve görev süresine göre değiştiği için burada rakam vermiyoruz; güncel tarife Resmî Gazete'de yayımlanıyor. Düzenli bir gelir için pek çok tercüman adliye görevini noter, hastane, belediye ve özel sektör tercümanlığıyla birleştiriyor. Bu alanlara işaret dili iş ilanları yazımızda değinmiştik.

Etik: Tercüman taraf değildir

Adliyede tercüman ne avukattır ne sosyal hizmet uzmanı. Sağır tanığın yanında "yardımcı" gibi durmak, ifadeyi yumuşatmak, hâkime "aslında şunu demek istiyor" diye eklemek yasak. Söyleneni eksiksiz, eklemesiz çevirirsin; anlamadığın bir işaret olursa "tercüman olarak açıklama talep ediyorum" dersin. Yönetmelik, bu ilkeleri ihlal eden tercümanın listeden çıkarılmasına izin veriyor. Kısacası, mahkeme salonunda en sessiz ama en dikkatli kişi sensin.

Mahkemede İşine Yarayacak 10 Hukuk İşareti

Adliye tercümanlığında en sık geçen kavramlarla küçük bir başlangıç seti hazırladık. Her birinin görselli ve videolu anlatımı isaretdiliogren.com'da ücretsiz; açıklamalar hatırlatıcı niteliğinde, işareti mutlaka videodan öğren.

isaretdiliogren.com arşivinden

📹 Doğru — video gösterimi

Bir not daha: Hukuk dilinde "tanık", "şüpheli", "beraat", "tutuklama" gibi pek çok terimin TİD'de yerleşik işareti yok ya da bölgeye göre değişiyor. Deneyimli adli tercümanlar bu terimleri Sağır tanıkla duruşma öncesi kısa bir ön görüşmede netleştiriyor; hangi işareti hangi anlamda kullanacaklarını baştan anlaşıyorlar. Bu küçük alışkanlık, salonda yaşanacak yanlış anlamaların yarısını önlüyor.

Sık Sorulan Sorular

Adliye işaret dili tercümanı olmak, Türk İşaret Dili bilginin doğrudan bir insanın hakkını korumasına dönüştüğü nadir işlerden. Ekim ayı yaklaşıyor; sertifikan hazırsa dosyanı şimdiden topla, hazır değilse 2028 listesini hedefleyip bugünden çalışmaya başla. Hukuk işaretlerinin videolarını isaretdiliogren.com'da izle, "mahkeme" ve "hâkim" ile başla; geri kalanı komisyon ilanı çıkana kadar öğrenmeye yeter.